تبلیغات
اهل بیت(علیهم السلام) - 131. موانع قرب الهی و دوری از خدا
اهل بیت(علیهم السلام)
یا اباصالح المهدی ادرکنا
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


این وبلاگ صرفا علمی و تحقیقی و در راستای نشر و ترویج فرهنگ و معارف اسلامی برای استفاده اقشار مختلف جامعه خصوصا جوانان راه اندازی شده است و در آن علاوه بر آثار و نوشته های مدیر وبلاگ از مقالات و نوشته های علمی از سایر نویسندگان و سایت های معتبر نیز با ذکر منبع بهره برده می شود و از هر گونه پیشنهاد و انتقاد علمی و منصفانه استقبال می شود و نشر و استفاده از مقالات آن با ذکر منبع بلا مانع است.

مدیر وبلاگ :محمود امیریان
نویسندگان

پرسش:

عواملی كه سبب دوری از خدا و مانع قرب الهی می گردند كدام است؟

پاسخ:

با توجه به آیات و روایات و سخنان بزرگان دین مشخص می شود، تنها عامل دوری از خداوند، معصیت و نافرمانی او است كه بالتبع برای قرب به خدا، باید از گناه، علل و اسباب گناه و لاجرم انگیزه معصیت دوری كنیم. در این نوشتار به چهار مورد از اصلی ترین موانع قرب الهی كه هر یك از این موانع، خود عامل بسیاری از مفاسد و معاصی است، اشاره می كنیم:

1. لذت طلبی

پیش گرفتن شیوه لذت طلبی در زندگی، از آن جهت كه بر میل و گرایش و انسِ نفس بر امور مادی و حیوانی می افزاید، مانع سنگینی در راه توجه به خدا ایجاد می كند. امام علی ـ علیه السلام ـ در موارد متعددی از تعالیم عالیه خود به این نكته مهم تأكید كرده و پیروان اسلام را از غلتیدن در لذات دنیوی باز داشته اند، آن حضرت فرموده اند: لذات مادی انسان را سرگرم می كند و در نتیجه از توجه به مبداء (خداوند) باز می دارد.(1)طبیعی است هرگاه نفس از چیزی احساس لذت نمود، میل و گرایش به سوی آن در او ایجاد می شود. اگر این میل و گرایش، به سوی امور مادی و مقتضیات تنِ خاكی باشد و فزونی گیرد، به همان اندازه نیز توجه نفس از درگاه الهی منصرف می شود. شخصیت های آسمانی و اولیاء حق، از هر لذتی جز لذت توجه به خدا استغفار كرده و آن را برای خود گناهی می شمردند.

انسان تا زمانی كه مجذوب لذات دنیوی بوده و به لذتی بالاتر از آن دسترسی ندار، و تا وقتی كه به این بازیچه ها خود را سرگرم ساخته و به هدفی عالی تر توجه نداشته باشد، لذت رسیدن به خداوند را درك نمی كند، چون توجه و مجذوبیت به یكی از این دو نوع لذت، غفلت و بی رغبتی از دیگری را به دنبال دارد.

2. حب دنیا

از بهترین راههایی كه قرآن كریم برای تهذیب دل به انسان ارائه می دهد، پرهیز از محبت و دوستی دنیاست إِنَّمَا الحَیَاةُ الدُّنْیَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَإِن تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا یُؤْتِكمْ أُجُورَكمْ وَلَا یَسْأَلْكمْ أَمْوَالَكمْ(2). جز این نیست كه زندگی این دنیا بازیچه و سرگرمی است و اگر ایمان بیاورید و پرهیزكاری كنید پاداش های شما را می دهد و اموال تان را هم نمی خواهد.

قرآن كسانی را كه از خدا روگردان شده و از معنویات بی بهره مانده اند، فریب خورده دنیا معرفی می كند و از آنها به عنوان كسانی نام می برد كه بر سر یك دو راهی، دنیا را برگزیده اند و از خدا غفلت كرده اند. در تعالیم پیشوایان عظیم الشأن دین نیز تصریح و تأكید شده است كه حب دنیا با حب خدا هرگز یك جا جمع نمی شود.

امام علی ـ علیه السلام ـ می فرماید: هم چنان كه خورشید و شب یك جا جمع نمی آیند، دوستی دنیا و حبّ خداوند نیز یكجا جمع نمی شود.(3)

باید توجه داشت كه دنیا به زمین و آسمان و درخت و خوراك ـ اطلاق نمی شود، بلكه دنیا چیزی است كه انسان را از خدا منقطع و از یاد او غافل گرداند.

به قول مولانا.

چیست دنیا؟ از خدا غافل شدن نی قماش و نقره و فرزند و زن

بزرگان علم و اخلاق، تمام كسانی را كه خواهان حبّ خدا و انس به درگاه رحمت او هستند، در اولین مرحله، به خارج كردن حب دنیا از دلهایشان امر نموده و یادآور شده اند:

«اگر توجه انسان به امور دنیوی زیاد شود، رفته رفته بر غفلت او از خدا افزوده می شود، تا جایی كه دیگر مجالی برای توجه به ذات حق باقی نمی ماند.»(4) بنابراین، اولین و اساسی ترین و پایدارترین اصل در سیر و سلوك الی الله، از نظر عارفان و مشتاقان حضرت حق، دوری از محبت دنیا، و برای سالكانِ مبتدی و آنانكه در ابتدای راهند، خارج كردن و تصفیه یا تجرد دل از یاد و محبت دنیاست.

3. پیروی از شیطان

قرآن شیطان را به عنوان دشمن سعادت انسان معرفی كرده، دستور مراقبت و هوشیاری در برابر كید و مكر او داده و ما را به مبارزه همه جانبه با او فرا خوانده است. به درستی كه شیطان دشمن آشكار انسان است(5). در بیانات نورانی امام علی ـ علیه السلام ـ نیز آمده است.

«در برابر شیطان كه مانع و رهزن سیر آدمی به سوی خداست، صف آرایی كنید و با همه ساز و برگ نظامی خود به جنگ او بروید، اگر چنین كردید جان شما تزكیه می شود و درجات شما بالا می رود. اگر شما با شیطان كاری نداشته باشید او با شما كار دارد و طولی نمی كشد كه شما را می رباید و تصاحب می كند خداوند تعالی برای اینكه ما از شیطان در امان باشیم ما را راهنمایی كرده است. و فرموده در همه حالات آنچه از طرف خداست، حق است و آنچه از طرف شیطان است باطل، نور هرگز پیام دروغ نمی دهد و بر هر جا بتابد آن را روشن می كند، اما ظلمت و تاریكی همواره با اشتباه همراه است. نتیجتا هر كس پیروی شیطان بكند، این پیروی، مانع تابیدن نور خداوند، و مانع رسیدن به خداوند می باشد.»(6)

پیروی از شیطان به عنوان «سمبل» ضد اخلاقی معرفی شده، تا آنجا كه در بعضی آیات فرموده انسان دو راه در پیش دارد، یكی راه خدا و دیگری راه شیطان. شیطان پرستی نقطه مقابل خدا پرستی قرار داده شد. مثل آیه:

«آیا پیمان نبستیم با شما ای فرزند آدم كه عبادت نكنید شیطان را كه او برای شما دشمنی آشكار است و اینكه مرا عبادت كنید این راه مستقیم است».(7)

«شیطان به وسیله كارهایی مثل 1. تزیین و زینت دادن كارهای زشت انسان در نظر وی 2. و به دادن وعده های دروغ به انسان 3. و ترساندن انسان نسبت به آینده خویش، نهایت تلاش و كوشش خود را می كند تا اینكه مانع رسیدن انسان به خدا و شناخت خداوند بزرگ شود.»(8)

4. غفلت

كسانی هستند كه بر اساس تبعیت از غرایز حیوانی خود، توجه به اطراف موضوع نمی كنند. انگیزه های غریزی آنان را وادار به كارهایی می كند و اصلا توجه نمی كنند كه راه دیگری هم وجود دارد و هدف هایی در كار است كه باید راه را پیمود تا به آن هدف ها رسید، حقی هست كه باید پذیرفت و باطلی كه باید رها كرد، راه صحیحی هست كه باید برگزید و یا راه خطایی كه باید از آن كناره گیری كرد. غافلان به این حقایق توجه نمی كنند. و در واقع زندگیشان یك زندگی حیوانی است.

قرآن از این گروه با عنوان غافلان یاد می كند و آنها را در حكم چهار پایان به حساب می آورد و چنین می فرماید: محققا نهاده ایم برای جهنم بسیاری از جن و انس را كه برای ایشان دل هایی است كه با آنها می فهمند و چشم هایی كه با آنها نمی بینند و گوش هایی كه با آنها نمی شنوند. آنان چون چهار پایان و بلكه پست ترند. آنان همان غفلت زدگانند.

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِیرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالإِنسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لاَّ یَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْیُنٌ لاَّ یُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لاَّ یَسْمَعُونَ بِهَا أُوْلَـئِكَ كَالأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُوْلَـئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ(9)

«غفلت، راه های معرفتی كه خداوند برای انسان قرار داده است، مسدود و آنها را غیر قابل استفاده می كند. خداوند، چشم و گوش و دل در اختیار انسان قرار داده، تا در مسیر شناخت و معرفت از آنها استفاده كند. ولی شخص غافل در تشخیص درست از نادرست از آنها استفاده نمی كند. بلكه سرش را پایین انداخته، به مقتضای غریزه كور و بدون آنكه توجه كند حق و باطلی هم هست عمل خواهد كرد.»(10)

مقدمه واجبِ رسیدن به خداوند آن است كه انسان توجه كند كه ناقص است و باید كامل شود. مسافر است و به توشه و وسیله نیاز دارد و معلوم است كه اگر كسی غافل باشد، در جای خود می ماند. چنانچه سعدی شیرازی می فرماید: حرم در پیش است و حرامی در پس اگر رفتی، بردی و اگرخفتی، مردی(11)

امام صادق ـ علیه السلام ـ می فرماید: «از غفلت بپرهیزید زیرا به زیان جان شما است.»(12)

«اگر شیطان جان ما را شكار كرد، آنگاه دست و پای ما در گرفتن مال حرام و رفتن به جای آلوده باز ولی در انجام كارهای خیر بسته می شود پس غفلت مانع بزرگی است بر سر راه رسیدن به خداوند مهربان.»(13)

--------------------------------------------------------------------------------

پاورقی:

1. سادات، محمد علی، اخلاق اسلامی، تهران، انتشارات سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهی (سمت)، چاپ ششم، 1368ش، ص123.

2. محمد : 35.

3. اخلاق اسلامی، ص127 ـ 130.

4. همان، ص127 ـ 130.

5. یوسف، 5

6. جوادی آملی، عبدالله، مراحل اخلاق در قرآن کریم.

7. یس،60

8. مصباح یزدی، محمد تقی، اخلاق در قرآن، قم، انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، چاپ سوم، 1377ش.

9. اعراف، 179.

10. اخلاق در قرآن، همان، ج1، ص164.

11. گلستان سعدی، باب دوم، حکایت 11.

12. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج69، ص277. محاسن برقی، ج1، ص181.

13. برای توضیح بیشتر ر.ک. کتاب مراحل اخلاق در قرآن کریم، آیت الله جوادی آملی.

 





نوع مطلب : اخلاقی، 
برچسب ها : موانع قرب الهی، عوامل دوری از خدا، لذت طلبی، حب دنیا، پیروی از شیطان، غفلت،
لینک های مرتبط :
          
چهارشنبه 13 دی 1396
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
from www.Avazak.ir-Design By: Avazak.ir --> ---- ---- چاپ این صفحه ---- ---

در كل اینترنت
در این سایت
میان صفحات فارسی