تبلیغات
اهل بیت(علیهم السلام) - 48. معراج جسمانی پیامبر اکرم (ص)
اهل بیت(علیهم السلام)
یا اباصالح المهدی ادرکنا
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


این وبلاگ صرفا علمی و تحقیقی و در راستای نشر و ترویج فرهنگ و معارف اسلامی برای استفاده اقشار مختلف جامعه خصوصا جوانان راه اندازی شده است و در آن علاوه بر آثار و نوشته های مدیر وبلاگ از مقالات و نوشته های علمی از سایر نویسندگان و سایت های معتبر نیز با ذکر منبع بهره برده می شود و از هر گونه پیشنهاد و انتقاد علمی و منصفانه استقبال می شود و نشر و استفاده از مقالات آن با ذکر منبع بلا مانع است.

مدیر وبلاگ :محمود امیریان
نویسندگان

سؤال:

در مورد معراج جسمانی پیامبر(ص) سوالی برایم مطرح است؛ از طرفی ما معتقدیم كه جسم شریف پیامبر(ص) برای معراج، تكامل یافته و به جسمی متناسب با عالم آخرت و سیر در بهشت و ملكوت تبدیل شده و پس از پایان معراج، دوباره به حالت اوّلیّه ی خود، یعنی جسم دنیوی بازگشته است؛ از طرف دیگر بر اساس عقل و فلسفه ی اسلامی و حكمت متعالیّه، بازگشت شیء از مرحله ی فعل به مرحله ی قوّه، محال است؛ حال چگونه ممكن است كه جسم شریف پیامبر(ص) پس از اینكه به فعلیّت جسم اخروی رسید، مجدداً به مرحله ی جسم دنیوی كه در حالت بالقوّه برای جسم اخروی بوده است، بازگردد؟

پاسخ:

درباره کیفیت معراج میان علمای بزرگ اختلاف وجود دارد؛ برخی به جسمانی بودن تمامی مراحل آن اعتقاد دارند ولی برخی قایلند که گرچه سیر پیامبر از مسجد الحرام تا مسجد الاقصی جسمانی و از طریق طی الارض بوده ولی صعود به عوالم بالا روحانی بوده و حضرت با جسم برزخی خویش در عوالم ملکوتی سیر نموده است.در هر صورت در میان بزرگان کسی قائل به این معنا نشده که برای صعود به عوالم بالا، جسم حضرت به جسم و بدن اخروی تبدیل شده باشد، و این مساله چنانچه در پرسش مطرح شد، امری محال بوده، نه با قواعد فلسفی سازش داشته و نه دلیل نقلی آن را تأیید می‌کند.

کسانی که کل معراج را جسمانی و مادی می‌دانند با این مشکل مواجه‌اند که جسم مادی چگونه به عوالم غیر مادی وارد می شود و آیا چنین چیزی عقلا امکان دارد که شیء مادی در یک عالم غیر مادی وارد شده و در آن به سیر بپردازد؟ به نظر می رسد کسانی که کل معراج را جسمانی می‌دانند به این نکته توجه نداشته‌اند و گویا ایشان عوالم بالا را نیز به نوعی جسمانی و مادی تصور نموده‌اند به طوریکه عوالم هستی همانند حلقه‌های تو در تو بوده و با پایان عالم اول، عالم و آسمان دوم شروع می شود.در حالی که عوالم غیر مادی دارای مکان و زمان نیستند تا بین آن عوالم و عالم مادی مرز مشترک و حد فاصلی وجود داشته باشد بلکه عوالم غیر مادی بر عالم ماده احاطه وجودی دارند همانند احاطه‌ای که نفس ما بر جسم ما دارد و مانند احاطه‌ای که حق تعالی نسبت به کل عالم هستی دارد.

صدرالمتالهین تصریح می کند به اینکه نمی توان عالم ملکوت را در کنار عالم مادی دانست که روی هم رفته عالم هستی را تشکیل بدهند بلکه هر کدام از این دو عالم تامی هستند ولی می توان گفت که عالم ملکوت باطن عالم ماده محسوب می شود و آنچه در معراج پیامبر رخ داده به این جنبه ملکوتی عالم مربوط می شود نه جنبه مادی.[1]گرچه وی در مواضع دیگری از آثار خود، به عروج جسم مادی پیامبر تصریح کرده[2] و با نکوهش منکرین این مطلب[3] قائل شده به اینکه در قضیه معراج، روح حضرت بر بدنشان غلبه نموده و توانسته است بدن ایشان را نیز به همراه خود به سیر سماوات ببرد.[4]

در این میان علامه رفیعی قزوینی نیز متوجه این اشکال بوده و سعی کرده با همین بیان مشکل را حل کند که؛ جسم حضرت آنقدر لطیف شده که توانسته با عوالم غیر مادی تناسب پیدا کند و وارد آن عالم گردد. و لکن به نظر برخی از بزرگان، این بیان مشکلی را حل نمی کند چون لازمه آن، تبدیل و انقلاب موجود مادی به موجود مجرد است که عقلا محال است و این سخن در واقع افراط در جسمانی دانستن معراج است که برخی بدان مرتکب گردیده و متوجه لوازم فاسد آن نبوده‌اند.[5]

از نظر این دسته از محققین، کیفیت معراج گرچه جسمانی است ولی مقصود از جسم همین جسم مادی عنصری نیست که دائما در حال تغییر و تحول بوده و به علت دارا بودن ماده از پایین ترین مراتب هستی برخوردار است بلکه مقصود از جسم همان جسم برزخی و ملکوتی حضرت است که به روح ایشان قائم بوده و از مرتبه وجودی بالاتری برخوردار است و به علت تناسبی که با عالم مثال منفصل دارد در آن عالم سیر نموده و اصولا بسیاری از اموری که حضرت در معراج خود با آنها مواجه گردیده مربوط به عالم مثال بوده و به عبارت دیگر هفت آسمان همان عالم برزخ و ملکوت بوده که ارواح گذشتگان و از جمله انبیای الاهی با جسم برزخی خود به آن عالم انتقال یافته اند.[6]

طبق فرموده برخی از بزرگان قرائنی که در گزارش‌های پیامبر از محتویات معراج وجود دارد نشان می دهد که صعود حضرت از مسجد الاقصی به آسمان‌های والا صعود و سلوک روحی و معنوی بوده[7] و جسمانی دانستن این سلوک نیز طبق تفسیر صدرا که با قواعد عقلی و فلسفی سازگار است قابل قبول است.

بنابراین حاصل کلام این نظریه این است که انسان در طول زندگی علاوه بر بدن مادی یک بدن و جسم دیگری نیز دارد که گرچه دارای شکل و رنگ است ولی مکانی را اشکال نمی‌کند و فقط کسانی که چشم باطنی‌شان باز شده باشد می‌توانند در این دنیا این بدن افراد را مشاهده کنند و دیگران فقط بعد از مرگ قادر به مشاهده‌ی این بدن خود و دیگران می باشند و اصطلاحا به آن بدن برزخی گفته می‌شود و این بدن در طول زندگی دائما در حال تغییر بوده و هنگام مرگ به شکل نهایی خود رسیده و با همان شکل وارد عالم برزخ می‌گردد.

طبق این نظریه، سیر پیامبر از مکه تا بیت‌المقدس با همین جسم مادی صورت گرفته ولی بقیه معراج فقط با جسم برزخی انجام یافته و جسم مادی ایشان همچنان در کنار صخره بیت المقدس باقی مانده است[8] و جدا شدن جسم برزخی از جسم مادی هیچ مشکلی ندارد و کسانی که در مسیر سیر و سلوک گام برداشته‌اند به راحتی می‌توانند این کار را انجام دهند که اصطلاحا به این عمل خلع بدن گفته می‌شود بطوریکه شیخ اشراق می‌گوید: "ما به کسی که نتواند با اراده‌ی خود، خلع بدن کند حکیم نمی‌گوییم"[9]

به هر ترتیب این سخن که "جسم حضرت به جسم اخروی تبدیل شده است" سخن قابل قبولی نیست چرا که طبق بیان صدرالمتالهین جسم اخروی به روح انسان قائم بوده و این اعمال و افکار و نیات انسان در دنیاست که آن جسم را می سازد و می توان گفت این افکار و اعمال شخص هستند که قوه‌ی آن جسم اخروی‌اند نه اینکه خود جسم مادی دنیوی قوه‌ی جسم اخروی بوده و بتواند با فعلیت یافتن به جسم اخروی تبدیل گردد.(دقت شود)

لازم به تذکر است که تفسیر فوق از معراج رسول اکرم نظریه برخی از بزرگان علمای اسلام است ولی در عین حال این بزرگان این نظریه را به صورت یقینی مطرح نمی‌کنند بلکه آن را به عنوان احتمال قوی در مساله مطرح می‌کنند در مقابل احتمال دیگری که بسیاری از بزرگان حدیث و متکلمین ارائه نموده‌اند مبنی بر اینکه کل معراج حضرت با همین جسم مادی دنیوی صورت گرفته نه با جسم برزخی؛ و اتفاقا هر دو تفسیر، از روایات معراج قابل برداشت است و هر کدام مؤیداتی دارد که فعلا مجال پرداختن به آن نیست ولی به نظر می‌رسد نظریه اول-جسم برزخی- با قواعد عقلی و فلسفی سازگارتر است والله العالم.

بنابرین لازم است یا اصل معراج را بدون تحلیل کیفیت آن با تعبد به آیات و روایات بپذیریم و یا اگر می خواهیم کیفیت آن را تجزیه و تحلیل کنیم دقت فراوان به عمل آوریم تا سخنی بر خلاف موازین مسلم شرعی و عقلی نگفته باشیم.

خلاصه جواب:

جسم پیامبر در معراج به جسم اخروی تبدیل نشد بلکه به حال خود باقی بود و طبق نظریه اول، بدن حضرت فقط از مکه تا بیت المقدس- با طی الارض- حرکت نمود و تا پایان معراج آنجا باقی بود و حضرت با خلع بدن مادی با بدن برزخی‌شان وارد عوالم ملکوتی شدند و یا طبق نظریه مشهور، بدن حضرت با اعجاز، آسمان مادی را درنوردید و وارد آسمان‌های فوق مادی شد ولی در عین حال جسم وی به چیز دیگری تبدیل نشد بلکه به همراه روح ایشان به سیر عوالم پرداخت.

منابع برای مطالعه:

1-معراج حضرت محمد مصطفی از آیت الله صائینی نشر هوشنگ خسروی

2-معراج پیامبر نوشته علیرضا مهدی از انتشارات اسمای تهران

 



[1] - صدرالمتالهین، الحكمة المتعالیة فى الاسفار العقلیة الاربعة، بیروت، دار احیاء التراث‏، چاپ سوم، 1981 م‏، ج‏9، ص: 204

[2] - صدر المتالهین، رساله شواهد الربوبیه، تهران، انتشارات حكمت‏، چاپ اول، 1375 ش، ص 291‏

[3] - صدر المتالهین، مفاتیح الغیب، تهران، موسسه تحقیقات فرهنگى‏، چاپ اول، 1363 ش، ص 57

[4]  - صدر المتالهین، رساله شواهد الربوبیه، تهران، انتشارات حكمت‏، چاپ اول، 1375 ش، ص 291‏

[5] -جوادی آملی،عبدالله، سیره رسول اکرم در قرآن، قم، مرکز نشر اسرا، چاپ هفتم،1387 ش، ص: 81

[6] --صائینی، محمد اسماعیل، معراج حضرت محمد مصطفی، زنجان، هوشنگ خسروی، چاپ اول، 1392 ش، ص 106

[7] -علامه طباطبایی، محمد حسین، المیزان، قم، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسین،چاپ پنجم، 1417 ق، ج 13، ص 32

[8] -صائینی، محمد اسماعیل، معراج حضرت محمد مصطفی، زنجان، هوشنگ خسروی، چاپ اول، 1392 ش، ص 48

[9] -شیخ اشراق، مجموعه مصنفات شیخ اشراق، تهران، موسسه  مطالعات و تحقیقات فرهنگی، چاپ دوم،1375 ش، ج 1، ص 113





نوع مطلب :
برچسب ها : معراج، معراج جسمانی، معراج پیامبر، کیفیت معراج، معراج روحانی،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 17 بهمن 1394
یکشنبه 4 تیر 1396 09:07 ب.ظ
چلیپا از خود نوشتن در حالی که
صدایی مناسب اصل آیا واقعا حل و فصل کاملا
با من پس از برخی از زمان. جایی در سراسر پاراگراف شما موفق به من مؤمن
متاسفانه تنها برای while. من هنوز کردم
مشکل خود را با جهش در مفروضات و شما ممکن است را خوب به کمک پر
همه کسانی شکاف. که شما در واقع که می توانید انجام من می قطعا
تا پایان در گم.
شنبه 17 بهمن 1394 09:59 ب.ظ
ازمطالب
بسیار زیبا و علمی و کاربردی شمااستفاده کردم..برای شماآرزوی توفیق درجهت تبیین هرچه بهتر وبیشترمعارف حقه ی دین مبین اسلام ودفع شبهات دارم.....وفقکم الله تعالی انشاالله
محمود امیریانبا سلام و ادب
تشکر از عنایت حضرت عالی. انشاءالله شما نیز در کسب معارف الهی موفق باشید. التماس دعا
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
from www.Avazak.ir-Design By: Avazak.ir --> ---- ---- چاپ این صفحه ---- ---

در كل اینترنت
در این سایت
میان صفحات فارسی